Co zwalnia z płacenia alimentów? Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka trwa do czasu, aż dziecko uzyska zdolność do samodzielnego utrzymania się. W określonych przypadkach sąd może uchylić lub ograniczyć ten obowiązek, co w praktyce zwalnia rodzica z dalszego płacenia alimentów. Dotyczy to przede wszystkim dzieci pełnoletnich, ponieważ wobec małoletnich obowiązek alimentacyjny ma charakter bezwzględny. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują możliwość uchylenia alimentów, jeżeli ich dalsze spełnianie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego albo prowadziłoby do nadmiernego uszczerbku po stronie zobowiązanego.

Co zwalnia z płacenia alimentów na pełnoletnie dziecko?

Podstawową przesłanką uchylenia alimentów jest uzyskanie przez pełnoletnie dziecko samodzielności finansowej, rozumianej jako zdolność do zaspokajania własnych usprawiedliwionych potrzeb. Podjęcie stałej pracy zapewniającej wystarczające dochody może stanowić podstawę do uchylenia obowiązku alimentacyjnego, natomiast prace dorywcze co do zasady nie są wystarczające. Sąd każdorazowo ocenia rzeczywiste możliwości zarobkowe dziecka, biorąc pod uwagę jego wiek, stan zdrowia, wykształcenie i kwalifikacje. Brak starań o podjęcie pracy mimo realnych możliwości lub rażące zaniedbywanie nauki przez pełnoletnie dziecko może uzasadniać uchylenie alimentów.

Okoliczności szczególne – kiedy alimenty mogą zostać uchylone lub ograniczone?

Co zwalnia z płacenia alimentów? Poza samodzielnością dziecka sąd może uwzględnić inne okoliczności, w szczególności:

• zawarcie małżeństwa przez pełnoletnie dziecko, które co do zasady powoduje, że obowiązek wzajemnego utrzymania między małżonkami ma pierwszeństwo przed obowiązkiem alimentacyjnym rodziców;

• istotne pogorszenie sytuacji materialnej rodzica, jeżeli dalsze płacenie alimentów prowadziłoby do nadmiernego uszczerbku dla jego własnego utrzymania;

• ciężką chorobę lub trwałą utratę zdolności zarobkowej zobowiązanego;

• rażąco naganne zachowanie pełnoletniego dziecka wobec rodzica, jeżeli dochodzenie alimentów pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.

Pozbawienie wolności rodzica nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, jednak może stanowić podstawę do jego ograniczenia lub uchylenia po ocenie konkretnych okoliczności sprawy.

Jak uzyskać zwolnienie z płacenia alimentów?

Obowiązek alimentacyjny nie wygasa automatycznie. Aby uzyskać zwolnienie z płacenia alimentów, konieczne jest złożenie do sądu pozwu o uchylenie lub zmianę obowiązku alimentacyjnego. W przygotowaniu wniosku może pomóc radca prawny z Piły. Powód powinien wykazać istotną zmianę stosunków, w szczególności uzyskanie przez dziecko samodzielności albo własną trudną sytuację życiową. Sąd rozstrzyga sprawę indywidualnie, kierując się całokształtem okoliczności oraz zasadami współżycia społecznego.